Storingen

'Ik ken het verhaaltje van de storingen zolangzamerhand wel. Basta!'

Roel Sluiter, burgemeester van Harlingen – Friesch Dagblad 23 juni 2018

' Ik kan je bevestigen dat we het bypassen van de rookgassen niet hebben aangevraagd en dat dit ook niet is ingebouwd'.

John Vernooij, directeur REC
De REC beschikt over een bypass. Deze is in het verleden altijd gebruikt ten tijde van opstart en storingen. Deze bypass staat niet in de vergunning. Want de REC zou geen bypass hebben. Dat had mijnheer Vernooij toch duidelijk in een email van 14 augustus 2008 geantwoord op een vraag van Johan Vollenbroek? u003cbru003eu003cbru003eEr is u003cstrongu003edocumentatie en een rapportage van Johan Vollenbroek in relatie tot de u003cemu003eReststoffen Energiecentraleu003c/emu003e (REC) in Harlingenu003c/strongu003e, een u003cstrongu003emilieu-kundig rapport / adviesrapportu003c/strongu003e waarin hij zeer kritisch ingaat op de REC-uitstoot, de gang van zaken rondom vergunningverlening en de technische processen van de centrale.u003cbru003eu003cbru003eUit bronnen blijkt dat u003cstrongu003eVollenbroek een uitgebreid rapport heeft opgesteld over de REC in Harlingenu003c/strongu003e waarin hij:u003cbru003eu003cbru003e• stelt dat de u003cstrongu003eREC en provincie onvoldoende maatregelen nemen tegen dioxine-uitstootu003c/strongu003e; kritiek heeft op het u003cstrongu003e“spoelprogramma”u003c/strongu003e, een technisch onderdeel van de installatie dat leidt tot ongefilterde uitstoot bij bepaalde bedrijfssituaties;u003cbru003e• concludeert dat dit u003cstrongu003eniet mag gebeuren als onderdeel van de reguliere verbrandingu003c/strongu003e omdat het directe emissies naar buiten laat ontsnappen.u003cbru003eDe kern van zijn analyse richt zich op u003cstrongu003egezondheids- en milieugevolgen van de uitstootu003c/strongu003e en op het gebrek aan effectieve maatregelen om dit te voorkomen.u003cbru003eu003cbru003eDaarnaast werd Vollenbroek u003cstrongu003eals deskundige betrokken bij de ‘Begeleidingsgroep Luchtkwaliteit’ rond de RECu003c/strongu003e, waarin hij namens de bevolking kritisch deelnam aan discussies over luchtonderzoek en maatregelen.u003cbru003eu003cbru003eHet rapport van Vollenbroek zelf (“snoeihard rapport van milieukundige Johan Vollenbroek” over de REC) wordt in nieuws- en regionale media genoemd en lijkt deel uit te maken van officiële stukken rond de u003cstrongu003eREC-vergunningverlening en toezichtdocumentenu003c/strongu003e. Het is onder meer opgenomen in het u003cstrongu003epdf-rapport “De gevolgen van sluiting van de Reststoffen Energie Centrale te Harlingen”u003c/strongu003e waarin zijn werk (zoals de u003cstrongu003eVollenbroek, J. (2018). Ovennotau003c/strongu003e) als bron is opgenomen.
30.01.2026 De storing is weer opgelost. Wat er precies is gedaan om de storing op te lossen, is niet bekend gemaakt. De oven draait weer sinds vrijdagmiddag. De rookwolken gaan weer over stad en wad.
Vandaag 28 januari 2026 is de oven wederom stilgelegd. Er is een storing. Er wordt uitgelegd door Omrin dat het hier gaat om een probleem aan de ID fan. Bron: u003ca href=u0022https://www.omrin.nl/ons-verhaal/reststoffen-energie-centrale/cijfers-en-documentenu0022 target=u0022_blanku0022u003ehttps://www.omrin.nl/ons-verhaal/reststoffen-energie-centrale/cijfers-en-documentenu003c/au003e
Wat ons wel erg heeft verbaasd is om waar te nemen dat er emissie cijfers zijn gepubliceerd voor de dagen dat de oven eigenlijk stil stond. Hoe kan dat? Wie het weet mag het zeggen. De oven is stilgelegd op donderdag 15 januari, en is pas weer opgestart op zondag 18 januari. Maar voor de dagen 15 en 16 januari zijn er emissiecijfers gepubliceerd. Hoe dit kan is ons een raadsel.
De oorzaak van de storing van vorige week donderdag 15 januari is niet bekend gemaakt. Dit verbaast ons niets. Communicatie blijft moeilijk. De oven heeft stil gestaan tot zondag 18 januari.

Virtuele pijp in actie

De oven staat op dit moment, u003cstrongu003e17 januari 2026u003c/strongu003e, alweer drie dagen stil. Afgelopen donderdag was er een sterke plastic geur waar te nemen in de directe omgeving van de afvaloven. Mensen klaagden met hoofdpijn. Dit is gemeld bij de milieu dienst FUMO via het alarm nummer. Het is onduidelijk wat de oorzaak is. Het is afwachten of dit bekend wordt gemaakt.
u003cemu003eu003cstrongu003eKlachten over de REC kun je melden via het milieualarmnummer (058) 212 24 22.u003c/strongu003eu003c/emu003eu003cbru003eu003cbru003eu003ca href=u0022https://www.fumo.nl/milieualarmnummeru0022u003eFUMOu003c/au003e
De oven staat op dit moment, u003cstrongu003e5 december 2025u003c/strongu003e, stil. De ketel wordt nagekeken. Waarom dit wordt gedaan is niet bekend gemaakt. Er zijn sinds vorige week 30 November geen emissiecijfers bekend gemaakt, dus we kunnen niet nagaan of bepaalde emissie waarden verhoogd waren voorafgaande aan de u003cstrongu003eniet geplande ketelcontroleu003c/strongu003e.u003cbru003eu003cbru003eHet feit dat de emissiecijfers nog steeds handmatig worden ingevoerd doet vermoeden dat de organisatie na de hackers-aanval nog niet helemaal optimaal is. De vermelding over de hackers-aanval is inmiddels wel van de Omrin website verdwenen.

Op 11 Oktober 2025 was er een storing bij de REC. Door een ransomware aanval van een hackersgroep uit Rusland worden de emissiegegevens niet meer gepubliceerd. Op 21 Oktober kwam er een andere storing bij. Dit keer niet in het rookgasreinigingsproces, maar bij de bodemas verwerking. De ontslakker was verstopt. Hoe dit heeft kunnen gebeuren, daar is nog geen antwoord op gekomen van Omrin. Er is geen uitleg gegeven op de website, ookal zouden ze dat wel doen. Er is verantwoord afgestookt en weer opgestookt. De emissiegegevens kunnen we nu niet controleren, maar dat kan pas volgend jaar. Dan pas worden de emissiegegevens vanaf 11 Oktober bekendgemaakt. Deze storing is de 3e storing dit jaar. (14/8 ketellekkage, 12/1 ketellekkage)u003cbru003eu003cbru003eDe vraag over het koelwater wordt onder het kopje Bodemas verder besproken

`De REC is vanwege een vermoedelijke lekkage donderdag 10 oktober 2024 gecontroleerd en conform de gebruikelijke procedure uit bedrijf gegaan. Er is vervolgens een schade in de ketel geconstateerd die vermoedelijk ontstaan is door een geëxplodeerde drukhouder. Er is een reparatie uitgevoerd en zaterdagnacht 12 oktober 2024 is de installatie conform normale procedure weer opgestart. Het gebruikelijke communicatieprotocol is hierbij gevolgd.´ – u003cstrongu003eOmrin, Afdeling Communicatieu003c/strongu003e – 058 – 233 6563 | 06 53 10 60 28. u003cbru003eu003cbru003eOp 10 oktober 2024 is er voor u003cstrongu003e22,48 kilo (CO) u003c/strongu003eKoolmonoxide uitgestoten. Normaal is dit u003cstrongu003e1.8 u003c/strongu003ekilo per dag. Er is die dag ook voor u003cstrongu003e4,14 kilo (CxHy)u003c/strongu003e Koolwaterstoffen uitgestoten. Normaal is dat u003cstrongu003e0.03u003c/strongu003e kilo per dag. Inzage in de hoeveelheid CO2 wordt per dag niet vrijgegeven door Omrin. u003cbru003eu003cbru003eSinds Maandag 14 Oktober draait de oven weer ´normaal´ en zijn er weer emissiegegevens beschikbaar gesteld. Wat een drukhouder is, en hoe die kan exploderen, daarover is verder geen uitleg gegeven door Omrin.

….het leek wel of wij gevangen zaten in een enorme zure, adembenemende gifwolk. Ik raakte in paniek. Ik heb toen snel mijn sjaal gepakt en voor mijn neus en mijn mond gehouden. Ik was verdwaasd. De tranen liepen mij over de wangen. Mijn ogen prikten…”

Burger 4 – video Under de reek van de REC

In de video hierboven komt Abel Arkenbout aan het woord, van ToxicoWatch. u003ca href=u0022https://toxicowatch.org/wp-content/uploads/2025/08/2024-NLNL2023_A9_KB13.pdfu0022 target=u0022_blanku0022u003eHier kun je zijn laatste publicatie inzienu003c/au003e.
Bekijk het fimpje hieronder om te zien hoe het er in Harlingen aan toe gaat ten tijde van een storing. u003cbru003eu003cbru003eInfo voor aandeelhoudende gemeentes van de RECu003cbru003eu003cbru003e28 nov 2018u003cbru003eu003cbru003estoring gegevens 6 oktober 2018: u003ca href=u0022https://www.youtube.com/redirect?event=video_descriptionu0026amp;redir_token=QUFFLUhqbFIxME5DdFN6MjVEcjBVdTJzb2h0MmdkZWZuZ3xBQ3Jtc0tsRDd1SUtHZG1BWFZhMENNd2QzX1VseGplV1NDV3FqR3F5bWdTbk9JSEhjTWQ0SEt3UzhhV0YyeF9fak1hdVlQT1lGeTRaeE9uWUVsN1NiUjN6ZzZkT2pGMFk1OGFwUHFkUmVMUXpLUjJwZ2N6VE1RNAu0026amp;q=https%3A%2F%2Fdrive.google.com%2Ffile%2Fd%2F1RK-HOU9RbqaV9hBS-rwknL9XMdWUpWCb%2Fview%3Fusp%3Dsharingu0026amp;v=POteXEWHQggu0022 target=u0022_blanku0022u003ehttps://drive.google.com/file/d/1RK-H…u003c/au003e storing gegevens 12 november 2018: u003ca href=u0022https://www.youtube.com/redirect?event=video_descriptionu0026amp;redir_token=QUFFLUhqa3c0T1BCNGZxWXBwaFhZY3RfUjlxM0k1ZnhId3xBQ3Jtc0ttSklLTmwzUXBTSmdLXzhZSGxWb2h4T1g5TE80NmVMUnZUU29HTzdxbHY5ZnBPeS1BaGhxaHdUUkZ1VDhwLWNkUmY1ZVRXcW45MVZHYzZ3QlhDQ2phajBORVUtQkJvcTFDNkNhLUZSdU9GcjhIRHduMAu0026amp;q=https%3A%2F%2Fdrive.google.com%2Ffile%2Fd%2F1ziQlQjYX_jmC9_RCanmkJHtfLiPsZhf-%2Fview%3Fusp%3Dsharingu0026amp;v=POteXEWHQggu0022 target=u0022_blanku0022u003ehttps://drive.google.com/file/d/1ziQl…u003c/au003e Unaniem aangenomen motie: u003ca href=u0022https://www.youtube.com/redirect?event=video_descriptionu0026amp;redir_token=QUFFLUhqbURvQmpBTWxqM1BhczRDdmJEbGo2dFhxYXI4d3xBQ3Jtc0tueGxQZE4tTmpXb3p1eGVwdHFlLUhmRnlsN2lrZG1LZ1dMRWJmZ2FlQjRoaTUtOC1kSFk4QzduRE5uNHVEaU9paXVUb0N0bU90X045VXNmMHcwSGJ5ck9kLXFrZnVxRVFHd3VVOTR0endlejRhLW9TVQu0026amp;q=https%3A%2F%2Fdrive.google.com%2Ffile%2Fd%2F1onyb-Pq_WXE3k_txYbWTBbn13oKAf-ey%2Fview%3Fusp%3Dsharingu0026amp;v=POteXEWHQggu0022 target=u0022_blanku0022u003ehttps://drive.google.com/file/d/1onyb…u003c/au003e Om een beter beeld te krijgen, kunt u als aanvulling alle gebruikte bronnen bekijken via onderstaande link: u003ca href=u0022https://www.youtube.com/redirect?event=video_descriptionu0026amp;redir_token=QUFFLUhqbU1vNTEyT0x6RFdlejF5MEJJZmNaZnpWY2lxd3xBQ3Jtc0tsZ2Rxd3RxWThGZFpjTndCZ1VKNHZnOTYyRDAyajhmYjMzV2tsUXYtX1Q1WHY2YWduMnhwMXFLVmdvZVlMMVVRZUhSdGJpNTlQcGlKYjdhdmlSdEJOel9WLWFnOVZjdzhGY0s0cVB2NHczU3pFN1N6TQu0026amp;q=https%3A%2F%2Fdrive.google.com%2Fdrive%2Ffolders%2F1369vGEVV0SUidT1CaqZum8cyTAbSL4s3%3Fusp%3Dsharingu0026amp;v=POteXEWHQggu0022 target=u0022_blanku0022u003ehttps://drive.google.com/drive/folder…u003c/au003e Alle bronnen zijn verkregen door gebruik te maken van het wereldwijde web, deze zijn dan ook vrijuit weer verder te delen. Deel het filmpje met anderen, bespreek het en stel er vragen over.
u003cstrongu003eHieronder staat de transcriptie van deze professionele video waarin in duidelijke taal wordt beschreven wat er gebeurt ten tijde van een storing, betrekking hebbend op de vele storingen die plaats vonden in 2018:u003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e0:00u003c/strongu003e Naar aanleiding van de recente storingen bij de REC maak ik mij grote zorgen over de volksgezondheid in mijn gemeente. In eerdere publicaties stelde ik al dat niemand kan of wil garanderen dat die gezondheid gewaarborgd is. Tot op vandaag is dat nog steeds het geval. Niemand durft uit te spreken dat er géén gevaar is, terwijl de installatie opnieuw draait in dezelfde technische staat als daarvoor. Er zijn meerdere storingen geweest, waarvan een groot deel werd veroorzaakt door ketellekkages. Een structurele oplossing laat nog op zich wachten. Tot die tijd blijft eenzelfde storing mogelijk, en het risico erop is zelfs verhoogd.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e1:00u003c/strongu003e In deze uitleg probeer ik duidelijk te maken wat een ketellekkage precies inhoudt en hoe de rookgasreiniging bij de REC werkt. Ook eerdere storingen komen aan bod, omdat toen daadwerkelijk dioxinemetingen zijn uitgevoerd. Het afval wordt met een grote kraan in een trechter gestort en belandt vervolgens op een rooster dat langzaam ronddraait, vergelijkbaar met een lopende band. Tijdens dat proces verbrandt het afval. De rookgassen die daarbij ontstaan, gaan door een ketel waarin buizen zitten die water bevatten. Door zure rookgassen kunnen deze buizen corroderen en uiteindelijk lek raken.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e2:00u003c/strongu003e Wanneer zo’n lek ontstaat, komt water of stoom in de rookgassen terecht. Daardoor worden de rookgassen vochtig. Dat is problematisch, want de installatie is ontworpen om droge rookgassen te reinigen. De eerste stap in de reiniging is een elektrostatisch filter dat normaal gesproken ongeveer negentig procent van het stof verwijdert. Dit systeem werkt met metalen platen waartussen een elektrisch veld wordt opgewekt, waardoor stofdeeltjes worden aangetrokken. Maar net zoals statische elektriciteit minder werkt bij vocht, neemt ook hier de effectiviteit sterk af wanneer de rookgassen vochtig zijn.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e3:00u003c/strongu003e Na dit filter worden natriumbicarbonaat en actieve kool geïnjecteerd. Het natriumbicarbonaat reageert met schadelijke stoffen zoals zoutzuur en zwaveldioxide. De actieve kool bindt zware metalen en dioxines. Maar in poedervorm kan actieve kool bij vochtige rookgassen samenklonteren, waardoor de werking vermindert. Bovendien leidt een lagere keteltemperatuur tot een verhoogde productie van dioxines. Het is dus de vraag of tijdens storingen voldoende actieve kool effectief aanwezig is om deze stoffen te binden.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e4:00u003c/strongu003e Vervolgens passeert het rookgas een doekenfilter. Dit filter vangt vaste deeltjes op, maar dioxines die zich nog in gasfase bevinden, kunnen er vrijwel ongehinderd doorheen. Daarna zorgt een installatie voor de omzetting van stikstofoxiden naar stikstof en water. Een warmtewisselaar benut resterende warmte, en een grote ventilator zorgt voor onderdruk in het systeem zodat de rookgassen het volledige reinigingstraject volgen.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e5:00u003c/strongu003e Bij een eerdere ernstige storing werd een verhoogde concentratie dioxines gemeten. De totale emissie werd aanzienlijk genoemd. Daarbij was de gemiddelde keteltemperatuur relatief laag. Bij recente storingen lagen temperaturen eveneens lager dan optimaal. Het is dan ook moeilijk te ontkennen dat onder zulke omstandigheden verhoogde dioxineproductie mogelijk is. Toch werd in een rapport gesteld dat er naar verwachting geen verhoogde emissie zou zijn geweest, mede omdat stofmetingen vergelijkbaar waren met normale waarden.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e6:00u003c/strongu003e Toen ik vroeg naar de onderbouwing van die conclusie, werd ik doorverwezen. Een inhoudelijke uitleg bleef uit. Eerder werd door de provincie aangegeven dat een tijdelijke overschrijding van de norm niet direct een groot gezondheidsrisico betekent, omdat het vooral gaat om de totale blootstelling over langere tijd via voedsel. Tegelijkertijd werd benadrukt dat herhaling van overschrijdingen onwenselijk is.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e7:00u003c/strongu003e Er werd destijds niet overgegaan tot stillegging, omdat geen sprake zou zijn van een structureel probleem. Inmiddels is er wél sprake van een structureel probleem: de leidingen in de ketel zijn aangetast door corrosie, en het risico op nieuwe storingen is verhoogd. Toch mag de installatie in deze staat blijven draaien.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e8:00u003c/strongu003e Ook bij latere metingen werd een verhoogde dioxinewaarde vastgesteld na een storing. De gemeten waarde lag duidelijk boven het jaargemiddelde uit de vergunning. Daarbij werd opnieuw opgemerkt dat de jaarnorm geldt voor regulier bedrijf zonder storingen. Tijdens storingen gelden andere regels. Maar voor mens en milieu maakt het geen verschil of uitstoot plaatsvindt tijdens normaal bedrijf of tijdens een storing.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e9:00u003c/strongu003e Dioxines ontstaan onder specifieke omstandigheden: temperaturen tussen tweehonderd en achthonderd graden Celsius, met een piek rond vierhonderdvijftig graden. Daarnaast zijn chloor, organisch materiaal en zuurstof bepalende factoren. Bij storingen waarbij de temperatuur onder de vereiste waarde zakt, zijn deze omstandigheden aanwezig. Wetgeving schrijft voor dat rookgassen gedurende twee seconden tot minimaal een zeer hoge temperatuur moeten worden verhit, zelfs onder ongunstige omstandigheden. Het is niet aangetoond dat hier altijd aan wordt voldaan.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e10:00u003c/strongu003e Wetenschappelijke rapporten beschrijven dioxines als kankerverwekkend, mutageen en hormoonverstorend. Ze kunnen invloed hebben op het immuunsysteem en op de ontwikkeling van ongeboren kinderen. Dierproeven tonen aan dat zelfs kleine hoeveelheden effecten kunnen hebben, al zijn mens en dier niet volledig vergelijkbaar. Wat vaststaat, is dat de gevolgen zich soms pas jaren later openbaren.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e11:00u003c/strongu003e Vanwege deze risico’s zijn dioxines opgenomen in internationale verdragen die landen verplichten uitstoot zoveel mogelijk te minimaliseren en uiteindelijk te elimineren. Dat onderstreept hoe serieus deze stoffen worden genomen. Toch lijkt het bevoegd gezag hier niet daadkrachtig op te treden.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e12:00u003c/strongu003e u003cstrongu003eDaarom doe ik een beroep op de aandeelhoudende gemeenten. Zij hebben invloed en dragen verantwoordelijkheidu003c/strongu003e. Het moet mogelijk zijn om af te dwingen dat er geen afval wordt verbrand totdat de aangetaste leidingen zijn vervangen. Die nieuwe leidingen zijn noodzakelijk om het verhoogde storingsrisico te verminderen.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003e13:00u003c/strongu003e Tijdens storingen is de kans op verhoogde dioxine-uitstoot reëel. Dat wil toch niemand als het te voorkomen is? Juist daarom vraag ik om verantwoordelijkheid te nemen en in te grijpen. Alleen met structurele verbeteringen kan met meer zekerheid worden gezegd dat de lucht rondom de REC veilig is om in te ademen.