Gemeente Harlingen

'Friese gemeenten als aandeelhouders kunnen besluiten tot sluiting van de REC'

Wim Wildeboer – Wad'n Partij Harlingen

u003cstrongu003eDe gemeenteraad in Harlingen heeft al veel uren besteed aan het onderwerp REC. Niet een makkelijk onderwerp. Onze advocaat heeft woensdag 11 december 2024 ingesproken bij de u003ca href=u0022https://harlingen.bestuurlijkeinformatie.nl/Agenda/Index/760f20ff-acb5-4c0e-a2d2-56dd8df51bfdu0022 target=u0022_blanku0022u003eRaadsvergaderingu003c/au003e.u003c/strongu003e
Update REC op 11-12-2024 – Informatie voor de raad van Harlingenu003cbru003eu003cbru003eReden update : er is de laatste maanden zorgwekkend nieuws boven tafel gekomen van belang voor iedereen, ook voor uitgesproken voorstanders van de afvalverbrander hier.u003cbru003eu003cbru003eJAARCIJFERS DEUGEN NIETu003cbru003eu003cbru003eNa diepgaande analyse’s is ontdekt dat de op de website van Omrin gepubliceerde jaarcijfers over de uitgestoten hoeveelheden afvalgassen geen juist beeld geven en er ernstig naast zitten: er worden per uur aanzienlijk meer gassen uitgestoten dan vermeld.u003cbru003eu003cbru003eEn dit gebeurt al vele jaren : om wat voor verschil in cijfers kunt u zien op de laatste bladzijde van mijn aantekening die via de griffie aan u beschikbaar gesteld wordt.u003cbru003eu003cbru003eOok een rapport van het bedrijf ELM dat ingevolge de wet periodiek de betrouwbaarheid van de meetapparatuur moet controleren (eveneens gepubliceerd op de website van Omrin) bleek vol fouten te zitten. Het gecorrigeerde rapport kunt u zelf bekijken op de website van Omrin.u003cbru003eu003cbru003eDit alles is catastrofaal voor het VERTROUWEN dat we moeten kunnen stellen in de cijfers die REC aanlevert. Iedereen zal dit moeten beamenu003cbru003eu003cbru003eOp 19 november 2024 is er een rechtszaak geweest en wij verwachten in januari de uitspraak.u003cbru003eu003cbru003eVoorts heb ik begrepen dat een expert-meeting over specifiek dioxinen om duistere redenen is uitgesteld. Mij verbaast dat niet zo in het licht van wat er fundamenteel mis is. Maar nog ernstiger: de onjuiste debietcijfers hebben gevolgen voor ook andere ZZS.u003cbru003eu003cbru003eEr is een groot RTL onderzoek geweest en er is vastgesteld dat de REC tot een van de twee bedrijven behoort waar meer ZZS zijn uitgestoten.u003cbru003eu003cbru003eBelangrijker nog dan een expert-meeting acht ik op dit moment dan ook allereerst een dubbel-grid onderzoek. Dit onderzoek is nog nooit verricht met in achtneming van de wettelijke eisen. Er is in het begin een half onderzoek geweest en later nog een keer een onderzoek waarin geknoeid is met cijfers over de zuurstofverdeling.u003cbru003eu003cbru003eTot slot nog, ik lees het allemaal niet voor, kunt u nog een blik werpen op nuchtere cijfers over de naar 11% omgerekende debieten zoals voorgesteld in de jaarcijfers van de REC gepubliceerd op de website van Omrin gelegd náást de dagen dat ELM gemeten heeft.
u003cstrongu003eDe gevolgen van sluiting van de reststoffenenergiecentrale te Harlingenu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003e- u003ca href=u0022https://harlingenboeit.nl/bestanden/2-0-rapport-ecorys-de-gevolgen-van-sluiting-van-de-reststoffenenergiecentrale-te-harlingen/at_download/file?utm_source=chatgpt.comu0022 target=u0022_blanku0022u003erapport gemaakt op verzoek van de Gemeente Harlingen, maart 2019 u003c/au003e- u003cbru003eu003cbru003eDe hernieuwde onrust ten gevolge van een reeks van incidenten is voor de gemeenteraad aanleiding is geweest om het college op te dragen een onafhankelijk onderzoek te laten uitvoeren naar de gevolgen van sluiting van de Reststoffen Energie Centrale (hierna REC). We geven in dit onderzoek daarom antwoord op de vraag wat sluiting van de REC zou betekenen.u003cbru003eu003cbru003eDe juridische voorwaarden voor sluiting worden bereikt door een vrijwillig sluitingsbesluit of kan het gevolg zijn van het niet langer voldoen aan de vergunningsvoorwaarden. De “getrapte” inbedding van de REC binnen Omrin betekent dat de feitelijke zeggenschap over de centrale in laatste instantie berust bij het bestuur (lees: directie) van Afvalsturing Friesland NV. De meest verstrekkende kanttekening is dat een sluitingsbesluit door de directie de milieuvergunning in stand houdt. Een andere manier om de REC te sluiten is door het niet voldoen aan de vergunningsvoorwaarden. De FUMO heeft diverse gradaties van middelen om naleving van de vergunningvoorschriften af te dwingen, maar let hierbij altijd op evenredigheid en proportionaliteit van de handhavingsmaatregel.u003cbru003eu003cbru003eMet betrekking tot de juridische gevolgen zijn er diverse contractuele verplichtingen. Een deel kan volstaan worden met het simpelweg opzeggen van het contract. In sommige gevallen hoort daar een boetebepaling bij.u003cbru003eu003cbru003eDe financiële gevolgen van sluiting betreffen het waardeverlies dat plaatsvindt bij vroegtijdige sluiting van de REC. De hoogte van het waardeverlies is op twee manieren benaderd: middels een boekhoudkundige benadering en middels een multiple benadering. Volgende de boekhoudkundige benadering is de waarde van de REC EUR 137 miljoen. Bovendien is het goed om te vermelden dat er in de boeken nog een restschuld staat van EUR 127 miljoen. Dit bedrag, en de kosten van ontmanteling á EUR 24,2 miljoen, moet bij vrijwillige sluiting worden opgebracht door de aandeelhouders van Afvalsturing Friesland NV. Wanneer men de multiple benadering volgt kijkt men naar het verlies van de toekomstige opbrengsten uit de bedrijfsvoering door sluiting. Op basis van twee waarderingsmethodes waarderen we de eenmalige kosten om de REC te sluiten in de ordegrootte van EUR 118 miljoen – EUR 152 miljoen.u003cbru003eu003cbru003eTer vergelijking geldt dat de jaarlijkse OZB-opbrengst voor de gezamenlijke Friese gemeenten EUR 132 miljoen bedraagt. Structurele kosten treden op als gevolg van extra verwerkings- en transportkosten van het afval, respectievelijk EUR 1 miljoen en EUR 6,6 miljoen per jaar. Naar verwachting komen deze structurele kosten tot uitdrukking in verhoging van de afvalstoffenheffing. Voor de inwoners van gemeente Harlingen (maar ook andere gemeenten die van de REC gebruik maken) betekent dit EUR 17 extra afvalstoffenheffing per huishouden per jaar. Verder loopt de gemeente jaarlijks EUR 118.000 aan OZB inkomsten mis als gevolg van sluiting en ontmanteling van de REC. Als laatst moet de gemeente mogelijk een groter aandeel van de afvalstoffenbelasting (belasting op verbranding) betalen, indien naast sluiting van de REC ook de scheidingsinstallatie op Ecopark de Wierde sluit.u003cbru003eu003cbru003eSluiting van de REC heeft tevens economische gevolgen. Op korte termijn gaan er bij sluiting 38 FTE verloren. De ondergrens van compensatie van werknemers ligt tussen EUR 448 duizend en EUR 941 duizend. Effecten op de indirecte werkgelegenheid zijn naar verwachting verwaarloosbaar. Alternatieve ontwikkeling van het havengebied dempt het effect op werkgelegenheidsverlies en kan potentieel positief uitpakken.u003cbru003eu003cbru003e• De gevolgen van sluiting van de reststoffenenergiecentrale te Harlingenu003cbru003eOok moet Omrin door contractuele verplichting warmte leveren aan Frisia Zout BV, wat aan kosten in de ordegrootte EUR 8,1 miljoen met zich mee brengt.u003cbru003eu003cbru003eHet is niet met zekerheid te zeggen welke organisatorische gevolgen sluiting van de REC heeft op de integrale bedrijfsvoering van Omrin. In de afvalinzamelingsmarkt zien we wel dat er diverse “standalone” bedrijven zijn die zonder afvalverbrandingsinstallatie opereren. Voor de bestaande afvalstromen zal het op korte termijn lastig zijn om tijdig voldoende verbrandingscapaciteit te vinden bij andere centrales. Tijdelijke stort en export van afval is hier wellicht noodzakelijk. Op middellange- en lange termijn is er genoeg capaciteit voor de afvalstromen aangezien binnenlands afval voorrang heeft op geïmporteerd afval.u003cbru003eu003cbru003eDe REC voldoet doorgaans aan de gestelde emissie-eisen (onder normale omstandigheden). In vergelijking met andere centrales presteert de REC qua 23 van de 27 gemeten emissies beter dan gemiddeld. Verder is de REC een van de meest efficiënte AVI’s in Nederland. Sluiting zal daarom zorgen voor inefficiëntere energiewinning elders. Naast inefficiënte zullen de duurzaamheidsdoelstellingen van Provincie Friesland gevolgen ondervinden van sluiting.u003cbru003eu003cbru003eMet een burgerpeiling zijn de opvattingen van Harlinger burgers over de REC nader onderzocht. Door afwezigheid van een aselecte steekproef is de burgerpeiling beperkt generaliseerbaar naar de gehele bevolking in Harlingen. Desalniettemin geven de resultaten een indicatie van opvattingen die een gedeelte van de burgers in Harlingen hebben omtrent de REC. Minstens de helft van de respondenten (60,1%) geeft aan ‘veel tot heel veel’ last te hebben van de REC. Een nog groter deel van de respondenten (68,3%) maakt zich ‘grote zorgen’ over de REC. Van de respondenten die zich zorgen maakten waren de belangrijkste thema’s zorgen over de gezondheidseffecten (60,1%) en veiligheidseffecten van de REC (27,3%). Onder de respondenten heeft 58,5 procent de perceptie dat sluiting de leefbaarheid in Harlingen zal verbeteren.

Uit de resultaten komt naar voren dat meer dan de helft van het totaal respondenten (58,5%) verwacht dat de leerbaarheid in Harlingen veel zal toenemen als de REC sluit.

u003cstrongu003eAfvaloven Harlingen: van ’verhulling’ naar dwangsom en onderzoeku003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eDe zorgen van omwonenden over de uitstoot van de afvaloven in Harlingen lijken terecht. Het is voor de provincie Fryslân nu ook menens. Eerst een dwangsom van maximaal €615.000 voor Omrin en daaroverheen nu de inschakeling van een expert. Of is er toch vooral u0026#039;verhullingu0026#039;?u003c/strongu003e u003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eDoor Karin de Mik 17.02.2016u003cbru003eu003cbru003eAl jaren is er onrust en de tegenstanders van het eerste uur krijgen nu gelijk. Dat er dioxine ontsnapt uit de pijp van de Reststoffen Energiecentrale (REC) was verwacht. Maar er is alarm nu het in een keer heel veel is.u003cbru003eu003cbru003eEr ligt een snoeihard rapport van milieudeskundige Johan Vollenbroek waarover provincie, Omrin en gemeente Harlingen zich buigen. De gebeurtenissen volgen elkaar nu in rap tempo op.u003cbru003eu003cbru003eDe provincie Fryslân heeft een expert ingeschakeld voor onderzoek bij de afvaloven. De gemeente Harlingen wil versneld om tafel met de aandeelhouders van Omrin. De GGD gaat versneld metertjes uitdelen aan bedrijven onder de rook van de REC. Huisartsen in Harlingen en de dorpen maken zich ongerust over de gezondheid van hun patiënten en roepen het Harlinger gemeentebestuur op tot actie. Ook in Den Haag is er aandacht. Er zijn al kamervragen gesteld.u003cbru003eu003cbru003eIn 2009 waarschuwden bezorgde inwoners van Harlingen, Midlum en Wynaldum al voor een ,,lastig beheersbaar en oncontroleerbaar” proces van vuilverbranding als er een Reststoffen Energiecentrale (REC) aan de Waddenkunst zou verrijzen. Er zullen dioxines en furanen uit de pijp komen, was de vrees. En onduidelijk is om hoeveel giftige stoffen het gaat.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eAngst gesustu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eDe angst werd gesust door bestuurders en politici. Deze REC voldoet aan de strengste wet- en regelgeving, werd er voortdurend gezegd. De GGD en het Rijksinstituut voor Milieu (RIVM) verklaarden in april 2009 dat er geen kans is op uitstoot van gevaarlijke stoffen. Toen al was een groep huisartsen (nu weer) bezorgd. Toen over de uitstoot van bisfenolen. Maar het afval werd op dusdanig hoge temperaturen opgestookt dat ze helemaal werden verbrand, zei de GGD Fryslân. De rookgasreiniging haalt ze er wel uit, klonk het geruststellend.u003cbru003eu003cbru003eDe gemeente Harlingen bezwoer dat de provincie ,,strenge eisen” stelt aan de REC. Ook commissaris van de koning John Jorritsma wimpelde eventuele gezondheidsrisico’s weg. ,,Over tien jaar loopt iedereen te applaudisseren”, zei hij in een uitzending van Stad Radio Harlingen.u003cbru003eu003cbru003eMaar de tegenstanders hielden hun twijfels. In 2009 vroeg de Stichting Afvaloven Nee om een langjarige meting van de gezondheidseffecten door blootstelling aan dioxines en andere zware metalen. Arts en epidemioloog Gea de Meer deed onderzoek. Zij liet weten dat de nieuwe installatie voldoet aan de normen. Met een ,,zeer lage uitstoot aan potentieel schadelijke stoffen”.u003cbru003eu003cbru003eOnderzoek bij andere vuilverbranders toonde aan dat er geen verhoogde concentraties dioxines, furanen en zware metalen in bodem, gewassen vetweefsel of moedermelk zaten. Gezondheidseffecten zijn niet aannemelijk. Maar, zo tekende ze erbij aan, hierbij is geen rekening gehouden met ,,eventuele overschrijding van de verwachte uitstoot.”u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eAngst bewaarheidu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eEn dat is nu juist aan de orde in Harlingen. De jarenlange zorg en angst van omwonenden wordt bewaarheid. In oktober 2015 was er een verhoogde uitstoot aan dioxines bij de afvaloven. Inmiddels was de politiek al deels tegemoet gekomen aan de bezorgde bewoners. In 2014 beloofde Harlingen een groot onderzoek naar de luchtkwaliteit.u003cbru003eu003cbru003eEr is een alarmerend rapport van milieukundige Johan Vollenbroek, die ook in de Begeleidingsgroep van de REC zit. Er doemt een onthutsend beeld op: de REC zoekt geen oplossingen, de provincie als toezichthouder houdt zich afzijdig, de communicatie faalt en is defensief of gebrekkig. ,,De provincie is meer bezig met ontkenning en verhulling in plaats van een identificatie van de onderliggende oorzaken van de dioxine-eruptie aan te pakken.” Vollenbroek stelt dat REC noch provincie maatregelen heeft genomen om een nieuwe dioxine-uitstoot te voorkomen.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eSpoelprogrammau003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eIn zijn rapport gaat hij uitgebreid in op een technisch aspect van de REC, het “spoelprogramma”. Bij een reguliere opstart wordt het doekenfilter vaak niet gebruikt, constateert hij. Gassen en ongereinigd stof worden in dat geval door de pijp naar buiten geblazen. Dat dit gebeurt bij een storing kan, maar niet structureel, oordeelt Vollenbroek. Het spoelprogramma mag, met andere woorden, geen onderdeel zijn van het reguliere verbrandingsproces. Deze “bypass” is mogelijk in strijd is met de Europese en Nederlandse wet- en regelgeving. “Welk protocol is aan dit spoelprogramma gekoppeld”?u003cbru003eu003cbru003eHet is onbekend, aldus Vollenbroek, hoeveel dioxine er tijdens deze verscheidene start-ups via het spoelprogramma de lucht in zijn gegaan.u003cbru003eu003cbru003eOok is hij zeer kritisch over de REC-meetapparatuur van vooral zoutzuur. ,,De vraag is of de REC (..) wel voldoet aan de jaargemiddelde eis van 5mg/Nm3.”u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eGebrekkige nalevingu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eAl met al adviseert de deskundige om een onafhankelijke instantie onderzoek te laten doen naar de ,,huidige gebrekkige naleving van de voorschriften”. Hij sluit zelfs niet uit dat het aantal storingsuren veel hoger is dan gerapporteerd is. In de pijp moet voor tenminste vijf jaar een structurele meting van dioxines plaatsvinden, is zijn advies.u003cbru003eu003cbru003eVollenbroek neemt geen blad voor de mond: hij verwijt de provincie systematisch een verhullende manier van rapporteren. Hierdoor blijven de burgers verstoken van goede informatie. De weekrapportages van de REC geven alleen ,,schijnzekerheid” en kunnen als ,,misleidend” worden beschouwd.u003cbru003eu003cbru003eHet zijn ernstige kwalificaties, maar uit de hoek van de politiek blijft het opvallend stil. Woordvoerder Harco Zwaan van SP-gedeputeerde Michiel Schrier stelt desgevraagd dat het rapport van Vollenbroek wordt bestudeerd. Binnen een tot twee weken komt er een plan van aanpak.u003cbru003eu003cbru003eGGD-arts Frans Duijm verklaart desgevraagd dat het ongewenst is als mensen extra dioxines binnenkrijgen. Toch noemt hij het acute schadelijke effect ervan verwaarloosbaar klein. ,,Het gaat bij dioxines, net als bij andere stoffen om de verhouding tussen wat mensen binnenkrijgen en de hoeveelheid die schadelijk is. De hoeveelheden die de mensen hebben binnengekregen bij de storing van de REC zijn extreem laag. Al ben ik het ermee eens dat herhaling van die uitstoot voorkomen moet worden.”u003cbru003eu003cbru003eStilleggen van de REC is niet nodig, zegt provinciaal woordvoerder Zwaan. Juridisch kan dit ook niet. Wel heeft de provincie een dwangsom van €615.000 opgelegd aan Omrin. ,,Een fiks bedrag. Als het morgen weer fout gaat, moeten ze betalen”, aldus Zwaan. Het is een sanctie die door Omrin overigens wordt bestreden.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eMetersu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eInmiddels gaat de GGD Fryslân versneld flexibel inzetbare meters aanbieden aan bedrijven onder de rook van de afvaloven. Bij een storing zouden werknemers acuut het zoutzuurgehalte in de lucht kunnen meten en beschermende maatregelen kunnen treffen. Welke dat zijn hangt af van het waar ze meten (binnen of buiten) en de aard van het werk.u003cbru003eu003cbru003eHuisartsen en apothekers uit de havenstad en omliggende dorpen trokken ook aan de bel. Ze vroegen in een open brief aan het gemeentebestuur om in te grijpen. Het incident met de vergrote dioxine-uitstoot omschrijven ze als “een serieuze calamiteit”. Ze vinden het ,,onacceptabel” dat hun patiënten gezondheidsrisico’s lopen. Huisarts Huisman die van meet af aan al vraagtekens zette bij de REC, eist zelfs tijdelijke sluiting van de oven.u003cbru003eu003cbru003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eu0026#039;Vergunning degelijku0026#039;, zegt Omrinu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003cbru003eu003cbru003eDirecteur John Vernooij van Omrin houdt vol dat de REC het jaarplafond aan dioxines niet heeft overschreden. ,,De reguliere metingen blijven ver onder de vergunde norm en jaarlijks biedt de vergunning ruimte voor 60 storingsuren. De storing van 1 en 2 oktober valt hier onder.u0026#039;u0026#039; Van een overschrijding van de vergunning is volgens hem geen sprake.u003cbru003eu003cbru003eVolgens Vernooij is de vergunning die REC geeft gekregen ,,degelijk en biedt deze de omgeving zeer veel waarborgenu0026#039;u0026#039;. Hij wijst erop dat de Raad van State hier hier haar goedkeuring aan heeft gegeven. De provincie is bevoegd gezag bij de vergunning en de Fumo handhaaft. ,,De bevindingen van Vollenbroek conflicteren met de bevindingen van de Raad van Stateu0026#039;u0026#039;, stelt Vernooij. Ten slotte wijst hij erop dat de dioxinenorm van REC tien maal strenger is dan van andere ovens in Nederland, bijvoorbeeld EOn in Delfzijl.u003cbru003eu003cbru003eDe REC heeft volgens Vernooij aan alle vergunningvoorwaarden voldaan. Op een punt ging het mis, erkent hij. ,,We hebben de actiefkooldosering 12 uur niet aangehad en dit bij het daarna aanzetten ook niet gemeld. Dit had niet mogen gebeuren.u0026#039;u0026#039;u003cbru003eu003cbru003eu003cemu003eu003cstrongu003eu003cstrongu003eExpert moet REC toetsenu003c/strongu003eu003c/strongu003eu003c/emu003eu003cbru003eu003cbru003eu003cemu003eDe provincie Fryslân toont spierballen. Een onafhankelijke expert moet uitsluitsel geven of de REC in Harlingen voldoet aan de hedendaagse standaarden. Gedeputeerde Michiel Schrier (SP) ziet zich daartoe genoodzaakt omdat de kwaliteit van de REC ter discussie is gesteld. Schrier heeft Omrin ook al een dwangsom opgelegd van maximaal €615.000.u003c/emu003eu003cbru003eu003cbru003eu003cemu003eHet is Schier menens: ,,Ik wil dat mensen veilig in Harlingen kunnen wonen en werken, zowel bij de REC als bij de omliggende bedrijven.” Ingenieursbureau Wandschneider en Gutjahr, gespecialiseerd in afvalovens, voert het onderzoek uit op de afvalverbrandingsinstallatie. Hun belangrijkste opdracht is te kijken of de REC gebruik maakt van de best beschikbare technieken. Ook moeten ze beoordelen of de REC zich kan meten met andere afvalovens.u003c/emu003eu003cbru003eu003cbru003eu003cemu003eDat Omrin bezwaar heeft aangetekend tegen de dwangsom is verkeerd gevallen. Verschillende statenfracties riepen Omrin op om hiervan af te zien. Schrier vindt dit ,,een goed signaal om Omrin op haar verantwoordelijkheid voor de omgeving te wijzen. Ik hoop dat Omrin de handschoen oppakt en voortvarend aan de slag gaat met de punten waarop we ze een dwangsom hebben opgelegd.”u003c/emu003eu003cbru003eu003cbru003eLaatst gewijzigd op 17-02-2016 om 11:22 uuru003cbru003eu003cbru003ehttps://fryslan1.frl/2016/02/11/als-afvaloven-harlingen-dioxinen-uitstoot-is-er-verhulling/?utm_source=chatgpt.com