2 april 2016
Terwijl steeds duidelijker wordt dat Omrin bij het opstarten en schoonblazen van de afvaloven een illegale bypass gebruikt blijven de provincie, FUMO en Omrin volharden in het rechtpraten wat krom is. De Staatssecretaris heeft te kennen gegeven dat de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) in actie is gekomen vanwege het vermoeden dat er sprake is van taakverwaarlozing van de provincie en de FUMO.
Ondertussen wordt de kloof tussen burgers, de provincie en Omrin groter. Daar waar Gedeputeerde Schrier (SP) van Omrin eiste beter haar best te doen om burgers te betrekken en vertrouwen te winnen, lijkt de provincie nu zelf ook vervreemd te raken van de realiteit. De provincie is te druk om, nota bene samen met de milieutoezichthouder, en Omrin technische oplossingen te zoeken voor de structurele mankementen van de afvaloven. Door Omrin en provincie wordt geen enkele poging ondernomen om burgers te betrekken bij het afvalovendossier. Burgers hebben zelfs hun eigen informatie- en discussieavond moeten organiseren. Het lijkt voor Gedeputeerde Schrier (SP) ook geen prioriteit meer in tegenstelling tot een eerder twitterbericht hierover.
Steeds vaker zijn geluiden te horen dat er niet verder geïnvesteerd moet worden in de overbodige en storingsgevoelige afvaloven. De onvrede over Omrin als organisatie is groeiende. De mooie praatjes is men zat aan het worden. De eerste moties om uit Omrin te stappen zijn al ingediend, zoals bij Dongeradeel. Het afvalproject, wat nooit goed van de grond is gekomen, moet heroverwogen worden. Omwonenden van de afvaloven zijn het zat om nog langer als proefkonijnen gebruikt te worden. De zorgen over de gezondheid nemen alleen maar toe.
Stoppen met de afvaloven hoeft geen financieel debacle te worden voor gemeenten. In het beslisdocument is destijds aangegeven dat zware financiële problemen rond de REC niet door de gemeenten hoeven te worden aangezuiverd. Gemeenten staan niet garant voor de REC.
In het beslisdocument staat:“Dit roept de vraag op in hoeverre een besluit tot realisatie van de REC een ingrijpend gevolg voor een gemeente kan hebben. In dat verband moet er op worden gewezen dat de besluitvorming over de REC gelet op de omvang van de investering op zichzelf als ingrijpend kan worden aangemerkt, maar niet in de zin van een direct gevolg voor de gemeenten. Immers, in tegenstelling tot hetgeen bij een aantal vergelijkbare bedrijven met verbrandingsinstallaties wel het geval is, wordt van de Friese gemeenten als aandeelhouder geen garantstelling gevraagd.”
Daarnaast heeft Omrin op vragen destijds over de financiële risico’s aangegeven dat “in het theoretische geval dat de BV REC failliet gaat, dit betekent dat de Friese gemeenten elders verwerkingscapaciteit moeten vinden” waarmee de risico’s dus minimaal zijn.
Gemeenten zijn alleen aansprakelijk voor het ingelegde bedrag in de REC. Voor Harlingen is dat bijvoorbeeld 54.000 euro. Rekening houdend met de afschrijftijd van de afvaloven en het aantal inwoners van Harlingen is berekend dat het iedere Harlinger eenmalig 2.25 euro kost om de oven te sluiten.
Staatssecretaris Sharon Dijksma meldde aan de Tweede Kamer dat de overcapaciteit van afvalovens van 2 naar 5,4 Mton zal toenemen. Verwacht mag worden dat het zoeken naar een andere verwerkingscapaciteit dus niet tot onoverkomelijke problemen zal leiden. En gezien de grote overcapaciteit zullen de tarieven alleen maar dalen, in plaats van stijgen. Omrin heeft immers al aangekondigd dat investeringen tot een tariefstijging zal leiden.
Schelte Roosma in het Friesch Dagblad zei het mooi: “Het zou niet verwonderlijk zijn als inwoners meer dan 2.25 euro over hebben om de oven te sluiten. De weerstand tegen de oven is in Harlingen namelijk nog onverminderd groot. Vertrouwen was er niet en zal er nooit komen, wat je er ook aan oplapt.
